Kaplıcaları ile tanınan ilçe, İl'in doğusunda, Ağrı-Doğubayazıt yolunun 7 km. güneyinde, Murat nehrinin kenarında kurulmuştur. Denizden yüksekliği 1825 m., alanı 1.274 km2' dir. Doğusunda ve kuzeyinde Doğubayazıt, batısında Taşlıçay, güneyinde Van'ın Muradiye, Çaldıran ve Erciş ilçeleri bulunur.

Diyadin, Ağrı'nın dağlık, engebeli ve yüksek bir bölümündedir. Murat nehrinin aktığı vadiler, lâv plâtolarındaki düzlükler, yer yer görülen tepeler, yüksek dağlar, başlıca yeryüzü şekilleridir. İlçe toprakları Murat nehrinden uzaklaştıkça yükselir. İlçe merkezinin doğusunda Gövük tepesi (2.441 m.), kuzeyinde Arı dağı (2.934 m.), batısında Rüzgâr tepesi (2.828 m.), güney doğusunda Tendürek dağı (3.533 m.) ve Aladağ'ın uzantıları yer alır. Aladağ'ın buraya yakın dorukları Koçbaşı tepesi (3.510 m.), Sarıçiçek tepesi (3.255 m.) ve Hüdavendigâr dağı (3.100 m.) dır. Buralarda aynı zamanda geniş yayla düzlükleri vardır. Yaylalara Diyadin, Doğubayazıt, Ağrı ve Iğdır göçerleri çıkar.

Murat nehri ilçenin en önemli akarsuyudur. Nehrin ilk kaynağı buradadır. İlçe topraklarının suları Murat'ta toplanır. Murat ilçeye yaklaşırken, derin kazılmış 10-50 metre yüksekliğinde duvarlar biçimindeki vadilerden akar.

Tendürek Dağı ile kaplıcalar arasında birçok sıcak ve madensel su kaynakları bulunmaktadır. Bu su kaynaklarından kaplıca (çermik) olarak yararlanıldığı gibi, yeni yapılan seralarda da kullanılmaktadır. İl Özel İdare, Kaymakamlık ve Belediyenin yürüttüğü Jeotermal Projesi ile sıcak kaynak suları Diyadin'e getirilmektedir. Konut ısıtıcılığında ve ihtiyaç için kullanılacak suyun Diyadin'i çok yönlü etkileyeceği, bilhassa kış mevsimlerinde rahatlatacağı beklenmektedir.

Diyadin ovası, bir çöküntü ovasıdır. Çok geniş ve düz değildir; yer yer tepeler görülür. Burası Doğubayazıt ovası gibi erken kurumaz, tarla ziraatı yapılır.

Kışlan soğuk ve kar yağışlı, yazları ılık ve kurak geçer. En fazla yağmur ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde olur. Kar, nisan ayı başına kadar yerde kalır, ilçe ormandan yoksundur. Bitki örtüsü bozkırlardır.

Diyadin eski bir şehirdir. Tarihteki adı Daudyana'dır. İlçe ve yakın yerlerinde antik kentler, ta-rihî kalıntılar mevcuttur. Diyadin kalesi, Meya köyü harabeleri ve şehri ile Tokluca kalesi, bun-ların başlıcalarıdır. Bölge Arsaklı, Selçuklu, İlhanlı, Karakoyunlu, Safevi ve Osmanlı egemenliğinde kaldı. 1514 Çaldıran, en son olarak da 1578 Osmanlı-İran Savaşı sonunda Van bölgesi ile birlikte Osmanlı topraklarına katıldı. Aynı yıl Van Beylerbeyliğine dahil edilen Beyazıt Sancağı'na bağlı bir kaza oldu. 1744'de Sancağın 4 kazası ile birlikte Erzurum Beylerbeyliğine bağlandı.

Diyadin; 1828, 1854-1856, 1877-1878 ve 1914-1918 Osmanlı-Rus savaşlarında Rus işgaline uğradı. Birinci Dünya Savaşı'nda Ermeniler, halka unutulmaz zulüm yaptı, çok insan katletti. Diyadin'in düşman işgalinden kurtarılışı 14 Nisan 1918'dir.

Diyadin, Ağrı'ya 60 km. uzaklıktadır. Şehir merkezinin Doğubayazıt yolu üzerinde olmayışı, gelişmesini engellemiştir. Şehirlerarası yolcu otobüsleri, minibüsler ve Belediye otobüsleri Diyadin'e düzenli seferler yapmaktadır. Yaz mevsimlerinde kaplıcalar sebebiyle Diyadin trafiği ve turizmi yoğunluk kazanır.

İlçenin 7 km. kuzeyindeki E-80 karayolunun şehirden geçmesi için çalışmalar devam etmektedir.
İlçeye bağlı tüm köylere, köy altı yerleşim birimlerine ve yaylalara yol yapılmıştır. Yaz ve sonbahar aylarında Aladağ üzerinden Çaldıran ve Erciş'e gidilebilmektedir.

Diyadin'e ortaokul 1964'te, lise 1976'da yapılmıştır. İlçede 1 lise, 6 ilköğretim okulu, l yatılı ilköğretim bölge okulu, 66 köy ilköğretim okulu ve l Halk Eğitimi Merkezi vardır. İlçede 25 yataklı bir Devlet Hastahanesi, 2 sağlık ocağı; Davut ve Ulukent köylerinde sağlık ocağı, Batıbeyli, Hacıhalit, Heybeliyurt, Karapazar, Oğuloba, Tokluca ve Yeniçadır köylerinde sağlık evi vardır.

Diyadin'in ana gelir kaynağı hayvancılıktır. Hayvancılık ve hayvan ürünleri ilçe ekonomisinin temelini oluşturur. Tarla ziraatı, yem bitkileri ve şeker pancarı üretimi yapılmaktadır. İlçede sebze ve meyve yetiştirilmez. Halı ve kilim dokumacılığı yaygındır.

Diyadin merkezi, ekonomik yönden fazla gelişmemiştir. Bu sebeple özel işyerleri ile konutlar tek düzen, toprak damlıdır. Devlet binaları, okullar, afet evleri çok katlı ve çatılıdır.. İlçeye 56 köy, 69 köy altı yerleşim birimi bağlıdır. Köylerin tümünde yol, içme suyu, okul, elektrik, telefon bulunmaktadır.